Over de gezondheidszorg…

Als wij de media mogen geloven, is de gezondheidszorg te duur en iedereen op wie bezuinigt wordt, zoekt de media om te zeggen dat dat niet kan. Onder stress gaan wij de ander als de schuldige aanwijzen. Maar patienten, dokters, ziekenhuizen zijn niet met elkaar in competitie, maar een systeem en het geld zal eerlijk verdeeld moeten worden. Het is moeilijk om het geld eerlijk te verdelen, maar het is makkelijk om het geld minder oneerlijk te verdelen. Oncode, Big Pharma, Big Tobacco maken ongelijkheid groter op een manier die anderen beter onder woorden kunnen brengen dan ik. Met betrekking tot technologie zullen wij ons meer moeten laten leiden door wat wij nodig hebben dan door wat kan. Als de iPhone 5 goed genoeg werkt, hoeven wij nu geen geld uit te geven aan de iPhone10, hoe mooi die ook is. Nieuw is sexy, maar het is onvolwassen om ons daar door te laten leiden. Een bedrijf als Philips kan de mooiste mission statements schrijven, maar hun mission statement is winst maken, ook als dat ten koste gaat van anderen. Sexy is ook de superspecialisatie, maar hoe gespecialiseerder de dokter hoe minder oog voor de hele mens, zijn systeem en zijn rol in de samenleving.

 

Om de gezondheidszorg beter te maken, zullen wij moeten handelen vanuit het geloof dat wij een zijn en de oplossing niet de oplossing van de een ten koste van de ander is. Wij zullen allemaal het kind van de rekening zijn als wij de huidige geldstromen niet in het licht brengen en keuzes gaan maken op basis van die verbondenheid. Het neoliberalisme heeft zelfs op het niveau van patienten en dokters winnaars en verliezers gecreeerd. De psychiatrische patient is een verliezer ten opzichte van de somatische patient en het kind met een psychiatrische ziekte is de verliezer in de GGZ. Natuurlijk hebben patienten hun eigen verantwoordelijkheid, maar onze belastbaarheid is niet gelijk en grotendeels bepaald door factoren waarop wij nooit invloed hadden. Winnaars denken onjuist dat zij hun succes aan zichzelf te danken hebben. Verliezers worden zich bewust van deze bepalende factoren.

 

Als de verliezers van het huidige systeem daar de schuld van krijgen en alleen gelaten worden, zal hun boosheid en verzet toenemen. Leiderschap vergroot de aanwezigheid van de dokter bij de patient en verkleint de verschillen tussen de patienten. Gevaarlijk is de framing van het foute als het goede. Value based healthcare wordt geframed als kwaliteit, maar zal de afstand tussen de dokter en de patient en de verschillen tussen de patienten vergroten. Maar het wordt wel al als parallel proces en zonder evidence ingevoerd door economen, bewindslieden en zorgbestuurders. En ik denk dat consultants daar goed aan kunnen gaan verdienen. Ik behandel patienten die niet gemeten beter worden, maar voor wie ik veel kan betekenen, naast de gezondheid van hun systeem en het functioneren van onze samenleving. Geld stroomt ook naar Shared decision making, maar het gevolg zal hetzelfde zijn. Ik kan alles delen wat ik weet over antidepressiva met mijn depressieve patient, maar het zal onduidelijk zijn welk medicijn het eerste te starten. Wat fijn dan als een dokter al vaak een medicijn heeft voorgeschreven met effect en zonder ernstige bijwerkingen. Werken in de gezondheidszorg is werken met de onzekerheid die het leven is. Het willen verminderen van risico’s tot nul komt door onwetendheid, maar beschadigt het vertrouwen in elkaar dat juist zo nodig is.

 

Ik geloof in values based healthcare. Gezondheid en ziekte zijn geen verdienmodel, een patient is geen klant en een ziekenhuis geen bedrijf. Een gezond systeem is gebaseerd op menselijke waarden en solidariteit. Hulde aan de dokters en verpleegkundigen die in een ziek systeem menselijk zorg blijven leveren.