De zorg moet geen fabriek worden, maar zijn hart terugkrijgen

De relatie tussen dokter en patient vindt plaats op meerdere niveaus. Cognitief luistert de dokter naar wat de patient zegt. Emotioneel voelt hij wat de patient voelt. Het focussen van de onrustige geest op de individuele patient geeft hem mentale rust. Maar voelen wat de patient voelt, kost hem energie. Voor goede diagnostiek en behandeling is de integratie van beiden nodig. Om beiden goed te kunnen, moet de dokter ontspannen zijn. Onder invloed van stress kan een dokter slechter denken en niet meer voelen. Een dokter zorgt voor de patient. Het gezondheidszorgsysteem hoort voor de dokter te zorgen. Als het systeem de dokter stress geeft, gaat dat ten koste van de patient.

 

En het huidige systeem geeft de dokter veel stress. Het vraagt de dokter meer en beter werk te doen in minder tijd, waarbij met “beter” activiteiten worden bedoeld die de aandacht van de dokter bij de patient weghalen. Om geen burnout te krijgen, gaan dokters zich beschermen door van hun werk een inhoudelijk en technisch vak te maken in plaats van een relationeel proces. De winnaars zijn de dokters die dat kunnen. De verliezers zijn de dokter van wie hun werk afhankelijk is van een goede relatie. De kosten zijn hoog. Een epidemie van burnout onder dokters en een explosieve toename van zorgkosten. Door ziekteverzuim lekt jaarlijks een half miljard euro weg uit de zorg. Emoties voelen en verwerken kost tijd en houdt zich niet aan een strakke tijdsplanning. Het gepraat over human resources en produktie geeft de devaluatie van de menselijkheid van dokter en patient in het huidige systeem weer.

 

Professionals scoren qua persoonlijkheid bovengemiddeld op het gebied van compassie. Bestuurders scoren bovengemiddeld op het gebied van eigenbelang, vertaald naar bedrijfseconomisch succes. De prijs van evolutionaire groei is een toename van individueel lijden en 70.000 jaar geleden was het al bewezen dat de samenleving van groei naar welzijn moet bewegen (Yuval Noah Harari). De nieuwe bestuurders zijn zich bewust dat zij niet werkelijk succesvol zijn als het systeem faalt en kennen de kunst van verbindend gezag.

 

Geneeskunde in een menselijke relatie is geneeskunst. Het doel van de geneeskunde is behandelen, maar de purpose van geneeskunst is het verminderen van lijden. Patienten hebben dokters nodig die dat willen en kunnen. Dokters hebben een systeem nodig dat vertrouwt en ruimte geeft, waarin zij zich veilig en gesteund voelen. Gezondheidszorg is onzeker als het leven. De dokter kan de patient geen zekerheid geven, maar kan hem wel niet alleen laten met zijn onzekerheid. De bestuurder kan de dokter geen zekerheid geven, maar kan hem wel niet alleen laten met zijn onzekerheid. Kwaliteit voor patienten, gezonde dokters en lagere zorgkosten zullen het gevolg zijn. De zorg moet geen fabriek worden, maar zijn hart terugkrijgen.

Comments (1)

bertjanterhofte
5 maart 2018 Reply

"Als het systeem de dokter stress geeft, gaat dat ten koste van de patiënt": een heel treffende uitspraak die kernachtig de diagnose stelt over wat er mis is in de zorg, maar ook in het onderwijs en bij veel organisaties in het bedrijfsleven; "als het systeem de leraar/manager/werknemer stress geeft, gaat dat ten koste van de leerling/medewerker/klant"; een van de meest zegenrijke en effectieve dingen die een organisatie kan doen, is een context creëren waarin de druk verlaagt wordt, waarin mensen significant minder stress hebben; dat doen is een van de voornaamste opgaven waarvoor wij ons in organisaties gesteld zien.

Leave a reply